Lýðræðisvæðing
Í febrúar 2005 birti ég ritgerðina: Breytum rétt - leið jafnaðarmanna til mós við 21. öldina.  Hrunið á Íslandi 2008 breytir vissulega forsendum margs af því sem þarna er sagt.  En ákall um breytingu þremur árum fyrir Hrun í átt til lýðræðisvæðingar en ekki markaðsvæðingar hefur staðist tímans tönn og meira en það.  Ritgerðin er nú í endurskoðun, en er hér í heild í frumútgáfu.
Nýjar fréttir
1.9.2010
Þróunarmál í Malaví og spilling á Íslandi

Ævar Kjartansson brá hljóðnemanum að vitum mér meðan ég var heima í sumarleyfi og tók viðtal um Malaví og fleira fyrir Rás 1. Hér er það. (40 mín.)

15.8.2010
Dagbækur: Júlí-ágúst 2010

Dagbækur frá Afríku: Vetrarmánuðina júní-ágúst 2010


Góðar fréttir frá Afríku. 700 fjallagórillur í Rúanda hafa það gott og fjölgar dag frá degi (eða því sem næst). Útrýmingarhætta virðist liðin hjá því friðun skapar þeim næðisstundir til að fjölga sér og éta banana. Samtímis skemmta þær fámennum ferðamannahópum sem greiða hátt gjald fyrir að koma í heimsókn klukkutíma á dag. Gjaldið rennur til apanna sjálfra (gegnum verndarsjóð) og nú fá fyrrverandi veiðiþjófar og górillumorðingjar starf við hæfi: Passa upp á fyrrum fórnarlömb. Górillurnar flakka um regnskóga Úganda, Kongó og Rúanda en virðast nú hafa fundið viðunandi stað fjarri stríðsmönnum heimsins.

Og fleiri góðar fréttir.
Lesa meira
23.6.2010
Ný þáttaröð
Á myndbandasíðu stefanjon.is er nú komin fjögurra þátta röð um ferð um Botswana. Skoðuð eru náttúruundrin Okavango og Moremi friðlandið, dýrin, gróðurinn og náttúran. Vinsamlega sjáið hér að neðan. Til að lesa um þættina hvern fyrir sig, farið á fréttasíðu eða beint á myndbandasíðu.

1.hluti: Kalahari eyðimörkin, til móts við Botswana



Þetta er fyrsti hluti þáttaraðar um ferð í stórkostlegum friðlöndum Botswana þar sem villidýrin ráða ríkjum. Í þessum hluta förum við inn til Botswana og könnum villimörkina, festum okkur í pyttum og skoðum villihunda auk annars. Hundarnir eru stórmerk villidýr sem hafa staðist samkeppni við önnur og stærri rándýr með samheldni og stuðningi. Myndböndin eru á myndarás á youtube, samtals fjögur, og hægt að horfa á í skömmtum eftir hentugleikum hvers og eins. Hver þáttur er innan við 10 mínútur, nema sjá fjórði sem er 5 mín.


2.hluti: Moremi friðlandið, fullt af villidýrum





Dýrin mín stór og smá! 2.hluti í þáttaröð um villidýramörkina í Botswana. Nú er það Moremi friðlandið, blettatígrar, alls konar dýr í stórum hjörðum og svo...sjálfur hlébarðinn sem röltir eins og sveitahundur með okkur um óðal sitt! Til að finna beinið sem hann á. Spennandi með afbrigðum.


3.hluti: Okavango óshólmarnir




3.hluti myndaraðar frá Botswana. Úr lofti: Okavango óshólmarnir í Kalahari eyðimörkinni. Við fljúgum yfir óshólmana í eyðimörkinni þar sem Okavango fljótið streymir inn og seitlar um eyðimörkina, en nær aldrei til sjávar. Fljótið gufar upp! Við skoðum farvegi, dýralíf og veiðimenn sem nýta sér gjafir náttúrunnar í gósentíð flóðatímans.

4. hluti myndar:Okavango, lok




Lokaþáttur myndaraðar þar sem við hittum vörtusvín. Grösin standa á haus í vatninu: Í síðasta hluta ferðamyndar frá óshólmasvæðinu í eyðimörkinni kynnum við til sögunnar vörtusvín og unga kvígu af fílakyni sem bíður eftir karldýrum. Þetta er snúið mál: Kýr og kvígur halda saman í hjörðinni undir stjórn ættmóður. Karldýr verða að halda sig í hæfilegri fjarlægð. Þegar kýr verður frjó og þarf á karldýri að halda dregur hún sig út úr hjörðinni, en hinar halda af stað til að finna hæfiilegan karl. Skilboð milli fíla ganga með lágtíðnihljóðum sem berast langar vegalengdir og talið er að boðin fari upp um fæturna, ekki fær mannseyrað greint þau. Í myndinni sjáum við unga kvígu bíða eftir skilaboðum frá hinum kvendýrunum, sem væntanlega munu leiða til stefnumóts.

Á myndbandasíðu stefanjon.is má skoða þættina alla.

Nýjar greinar
Avatar með augum Afríku

Avatar með augum Afríku

Bandarískir íhaldsmenn eru rasandi yfir því hve rammpólitísk stórmyndin Avatar er. Frá Afríku séð er hún óhugnalega sönn – og sannpólitísk. James Cameron hefði eins getað látið sömu sögu gerast í Kongó og dögum Leópolds Belgíukonungs sem lagði stóra hluta Afríku undir sig sjálfan og gerði að blóðvelli fyrir sína ,,einkavæddu” nýlendu. Um það ástand skrifaði Conrad ,,Heart of darkness” með hinum frægu orðum Kurtz ofursta þar sem hann sat umkringdur hauskúpum heimamanna: Hryllingur hryllingur.

Avatar skartar sínum Kurtz. Og það má setja aburðarásina niður hvar sem er og hvenær sem er í nær 300 ára sögu hvíta mannsins í Afríku. Í myndinni er árásin á hið helga tré frumbyggjanna aðeins stílfærð útgáfa af hreinræktum fjöldamorgum og hryðjuverkum sem halda áfram enn í dag. Nú hafa svartir tekið við þar sem hvítir hættu: Kongó er ennþá blóðvöllur skipulagrða morða, nauðgana og rányrkju þar sem hryðjuverkasveitir fara um héruð og slátra saklausum borgurum (frumbyggjum) fyrir demanta, gull og góðmálma. Stríðið á ævintýraplánetunni Pandóru geisar víða um Afríku enn þann dag í dag. 

Dagbækur frá Afríku: Jan-feb 2010

Sprettan er góð í ár

Vetrarólýmpíuleikarnir virðast ætla að fara framhjá íbúum sunnanverðar Afríku af einhverjum ástæðum. Hér eru fáir sem stunda skíði og skauta þótt finna megi þá sem slíkt gera í Suður-Afríu þar sem snjó festir í efstu hlíðum. Hér í Malaví mæna allir á maísstönglana sem þroskast núna og taka á sig mynd á afhallandi regntíma. Uppskeran verður góð að mætustu manna yfirsýn, en ekki alls staðar, þurrkasvæði á stöku stað verða illa úti. Þá er hungurvofan gestkomandi. En forsetinn bar sig vel í stefnuræðu: Landið á góðan varaforða frá í fyrra og hefur nú brauðfætt sig fimm ár í röð, eftir hungursneyðina miklu 2005.


Kornhlöður ríkisins geyma varaforða síðasta árs.




Þjóðin á skýrsluna


Verstu fréttir sem nokkur nefnd getur fært þjóð sinni.
(Páll Hreinsson, formaður rannsókarnefndar um Hrunið).

Við vitum orðið svo margt um Hrunið – og það er skelfilegt. Rannsóknarnefndin sem Alþingi skipaði mun væntanlega kortlegga og tímasetja mínútu fyrir mínútu hvernig rangar ákvarðanir og vanhæfni á öllum stigum leiddu þessa litlu þjóð fram af hengiflugi. Engin ástæða er til að óttast kattarþvott því alltof margir vita alltof margt nú þegar. Séu tíðindin jafn vond og formaður nefndarinnar hefur varað við þarf ríkisstjórn og Alþingi að gera viðbragðsáætlun. Rík ástæða er til að vara afleiðingum af því að hefðbundin íslensk ,,umræðuhefð" stjórni uppgjörinu. Smjörklípumeistarar eru tilbúnir, fjölmiðlar veikburða, bloggheimar óráreiðanlegir og þúsund og ein ræða um ICESAVE á Alþingi bendir ekki til að sá fundarsalur nægi. Gæta verður þess að þeir sem hafa hagsmuni af því að draga úr fólki mátt, svipta trú á framtíð Íslands og fæla það frá þátttöku í mótun Nýja Íslands nái ekki að eyðileggja þetta tækfæri til heiðarlegs uppgjörs með því að steypa öllu í rugl.


Stefán Jón Hafstein - stefanjon@islandia.is