Lýðræðisvæðing
Í febrúar 2005 birti ég ritgerðina: Breytum rétt - leið jafnaðarmanna til mós við 21. öldina.  Hrunið á Íslandi 2008 breytir vissulega forsendum margs af því sem þarna er sagt.  En ákall um breytingu þremur árum fyrir Hrun í átt til lýðræðisvæðingar en ekki markaðsvæðingar hefur staðist tímans tönn og meira en það.  Ritgerðin er nú í endurskoðun, en er hér í heild í frumútgáfu.
Nýjar fréttir
6.2.2010
Þjóðgarður undir yfirborði

Það er unun að kafa niður í dýpið á Malavívatni og skoða undur og furður náttúrunnar í þessum fyrsta og stærsta vatnsþjóðgarði heims. UNESCO hefur lýst vatnið hluta af heimsminjaskrá. Fiskitegundirnar eru nær þúsund, fleiri en samtals í Evrópu og Norður-Ameríku. Þegar maður kafar niður
Lesa meira
6.2.2010
Hvað segir fáni um þjóð?

Malavíski fáninn fer bærilega í því landslagi sem hann á heima í, og táknin skýr: Græni liturinn táknar náttúruna í hinu ,,Heita hjarta Afríku" eins og landið nefnir sig. Rauði liturinn táknar blóðfórnir Afríkubúa og Malava þegar þeir brutust til frelsins. Svarti liturinn táknar hinn svarta kynstofn. Og rísandi sól skýrir sig sjálf: Ný dögun í Afríku. En þarf að breyta þessu tákni? Malavar ræða nú hvort ekki sé kominn tími til að að sýna sól í fullri stærð. ,,Við erum komin svo langt á þróunarbrautinni" sagði einhver, rísandi sól segði ekki nægilega vel hvernig staðan er, hún ætti að vera hátt á himni! Einhver myndi segja að varla væri tímabært að setja sólina alla upp í sinni miklu dýrð því spottakorn væri eftir á þróunarbrautinni. Helmingur landsmanna er undir fátæktarmörkum, fjórðungur barna vannærður, 33% ríkisútgjalda eru styrkjafé, 6% íbúa með rafmang, og hagkerfið eins og hjá smáfyrirtæki á alþjóðamarkaði. En samt, þeim finnst mörgum að svo miklu hafi verið áorkað að tímabært sé að hækka framfaramerkið og hefja upp á hinn svarta himinn.
6.2.2010
Borgar sig að gera við þetta?

Ekkert fer til spillis! Tappar af gosflöskum eru kjörið efni í fallega körfu sem í má geyma margs konar smáhluti. Eða gera úr þeim gólfmottu. Í fátæku landi er allt nýtt. Hugtakið: Borgar sig að gera við þetta á aldrei við. Hér í Malaví er alltaf reynt að gera við allt og margir dverghagir menn hafa sérhæft sig á ákveðnum sviðum. Það hefði kostað mig offjár heima að láta gera við bilaða smáhljómstæðu en hér bixaði maðurinn saman skrúfur og gorma og lá á gólfinu yfir tækinu í tvo tíma uns það small í lag. Hann spurði hvort 2000 kall væri ósanngjarnt? Tölvukarlinn hirðir allt innvols úr gamalli tölvu og nýtir í nýja. Og bilar farsíminn? Pinninn í hleðsluinntakinu brotinn? Ekkert mál, þeir redda því á svipstundu á næsta götuhorni. Enginn bíll er svo farlama að ekki skrölti áfram, með harmkvælum og fyrirbænum ef ekki vill betra til. Innkaupapokar þvegnir og hengdir út á snúru til að nota næst. Reiðhjólin bundin saman með snæri ef annað bregst. Malaví er réttilega nefnt gjörnýtingarsamfélag ef okkar heima er sóunarsamfélag. Og fatamarkaðurinn á götunni (því engin er búðin) alveg kjörinn til að dressa sig upp. Ef maður á þá fyrir svoleiðis lúxus eins og notaðri treyju frá Vesturlöndum.

Nýjar greinar
Þjóðin á skýrsluna


Verstu fréttir sem nokkur nefnd getur fært þjóð sinni.
(Páll Hreinsson, formaður rannsókarnefndar um Hrunið).

Við vitum orðið svo margt um Hrunið – og það er skelfilegt. Rannsóknarnefndin sem Alþingi skipaði mun væntanlega kortlegga og tímasetja mínútu fyrir mínútu hvernig rangar ákvarðanir og vanhæfni á öllum stigum leiddu þessa litlu þjóð fram af hengiflugi. Engin ástæða er til að óttast kattarþvott því alltof margir vita alltof margt nú þegar. Séu tíðindin jafn vond og formaður nefndarinnar hefur varað við þarf ríkisstjórn og Alþingi að gera viðbragðsáætlun. Rík ástæða er til að vara afleiðingum af því að hefðbundin íslensk ,,umræðuhefð" stjórni uppgjörinu. Smjörklípumeistarar eru tilbúnir, fjölmiðlar veikburða, bloggheimar óráreiðanlegir og þúsund og ein ræða um ICESAVE á Alþingi bendir ekki til að sá fundarsalur nægi. Gæta verður þess að þeir sem hafa hagsmuni af því að draga úr fólki mátt, svipta trú á framtíð Íslands og fæla það frá þátttöku í mótun Nýja Íslands nái ekki að eyðileggja þetta tækfæri til heiðarlegs uppgjörs með því að steypa öllu í rugl.


Með fótbolta á heilanum

Afríkuboltinn er ekkert grín:  Sameiningartákn, draumur, þrælabúðir, sóun á fátækrafé og taumglaus gleði þegar vel gengur!  Hér er skýrslan eftir Afríkubikarkeppnina í Angóla:

Fagnaðarlæti í Kaíró í heilan sólarhring, Faróarnir koma heim með þriðja Afríkubikarinn, synd að þeir verða ekki með á HM, lang besta lið Afríku. Tíunda besta lið í heimi samkvæmt lista FIFA.  Kona á götu úti í Karíró við heimkomu bikarsins: ,,Þetta er ekki bara fótbolti, þetta er spurning um þjóðarstolt, einingu og finna til saman". Kannast einhver við þessa lýsingu?

Það fór eins og menn vissu fyrr í keppninni: Leikur Faróanna og Eyðimerkurrefanna var leikur hefndarinnar. Egyptar geta nú fagnað því að hafa hent ófaranna í Kartúm þegar Alsír sló þá út úr HM; 4-0 var endastöðin og þrír Alsírrefir sendir af velli.

 

Nýja Ísland, óskalandið- hvenær kemur þú?


 

Siðferðilegt flekkleysi þess heims sem nú skyldi rísa ölvaði okkur. Við vorum gagntekin af hugmyndum sem voru þokukenndar og við gátum ekki komið orðum að, en voru þess virði að berjast fyrir þeim. Við áttum okkur mörg líf í þessum baráttuhvirfli, og drógum aldrei af okkur; og samt, þegar takmarkinu var náð og dagsbrún nýrra tíma reis, þá komu gömlu mennirrnir aftur og hrifsuðu til sín sigur okkar og endurskópu í mynd þeirrar afdönkuðu veraldar sem þeir þekktu. Æskan gat sigrað en kunni ekki enn að varðveita sigurinn: og var svo átakanlega veik andspænis elllinni. Við stundum því upp að við hefðum barist fyrir nýjum himni og nýrri jörð og þeir þökkuðu okkur góðfúslega og sömdu sinn frið.
(T.A.Lawrence: Seven Pillars of Wisdom).



Hugmyndin um Nýja Ísland er þokukennd.  Á meðan við hikstum því upp að við viljum nýjan himinn og nýja jörð þakka þeir góðfúslega og semja ,,sinn frið” sem er slítandi þrætubók, sundurlyndi og hagsmunastagl.   Munum að hrunið var gjaldþrot ættbálka- og klíkustjórnmála þótt það birtist sem fjármálakreppa. Hrunið hefði aldrei orðið svona slæmt ef stjórnmálamenn hefðu staðið sig, það vissi fólkið.  Við áttum okkur mörg líf í ...baráttuhvirfli búsáhaldabyltingarinnar og á endanum var aðgerðarleysistjórnin rekin með skömm.   Og hvað svo?  ....þeir þökkuðu okkur góðfúslega og áhöfnin á þjóðarskútunni rífst á dekki meðan hrakist er í brimskaflinn undir Látrabjargi, nema nú verður ekkert björgunarafrek; það er engin til að skjóta líflínu til Alþingis og draga það á Virðingarstall.  Því aðrir hagsmunir ráða för.

Stefán Jón Hafstein - stefanjon@islandia.is