|
Afríkuboltinn er ekkert grín: Sameiningartákn, draumur, þrælabúðir, sóun á fátækrafé og taumglaus gleði þegar vel gengur! Hér er skýrslan eftir Afríkubikarkeppnina í Angóla: Fagnaðarlæti í Kaíró í heilan sólarhring, Faróarnir koma heim með þriðja Afríkubikarinn, synd að þeir verða ekki með á HM, lang besta lið Afríku. Tíunda besta lið í heimi samkvæmt lista FIFA. Kona á götu úti í Karíró við heimkomu bikarsins: ,,Þetta er ekki bara fótbolti, þetta er spurning um þjóðarstolt, einingu og finna til saman". Kannast einhver við þessa lýsingu? Það fór eins og menn vissu fyrr í keppninni: Leikur Faróanna og Eyðimerkurrefanna var leikur hefndarinnar. Egyptar geta nú fagnað því að hafa hent ófaranna í Kartúm þegar Alsír sló þá út úr HM; 4-0 var endastöðin og þrír Alsírrefir sendir af velli.
Það voru Faróarnir og Svörtu stjörnurnar sem léku úrslitaleik. Því Nígería fór illa að ráði sínu í undanúrslitum: Varnarmenn sátu á bekknum og báðu bænir hástöfum og horfðu til himins, það voru tvær mínútur eftir og Ofurernirnir voru marki undir gegn Svörtu stjörnunum frá Gana, undanúrslit og nú gat enginn nema Guð á himnum bjargað Nígeríu. Skotskórnir höfðu orðið eftir einhvers staðar og Ganamenn ógnuðu marki Ofurarnanna aðeins einu sinni í leiknum, það var nóg, hornspyrna og skalli á stöngina nær. Ungu stjörnurnar voru komnar í úrslit í fyrsta skipti í 18 ár í Afríkubikarkeppni. Óvinsæl stórstjarna ,,Við spiluðum einum manni færri allt mótið" sagði svekktur stuðningsmaður Fílanna eftir tap gefn Eyðimerkurrefunum og þar með brotthvarf af mótinu. ,,Didier Droghba gerði ekki neitt allt mótið, ég ætla bara að vona að hann reyni ekki að tala við okkur hér heima" bætti annar við. Já, það er ekkert ,,strákarnir okkar" núna á Fílabeinsströndinni. Tap er tap og liðið sem talið var sigurstranglegast með allar sínar stjörnur fór heim. Ungu Svörtu stjörnurnar frá Gana skinu skært og unnu heimamenn í Angóla. Hátíð í Malaví! Þótt Logarnir frá Malaví hafi aldrei komist lengra en að vinna einn leik var tekið vel á móti þeim á flugvellinum, stuðningsmenn mættu og klöppuðu þeim á bakið. Enda var hvílík hátíð í landinu eftir fyrsta leikinn! Það leyndi sér ekki þegar fyrstli leikurinn var hafinn: Á götuhornum stóð fólk og veifaði, aðrir dönsuðu og bílstjórar hrópuðu sín í milli á þeim fáu rauðu ljósum sem eru í borginni. Allir með tvo fingur á lofti, sigurtáknið, V. ,,Hver fjandinn" hugsaði ég, getur verið að Malaví hafi skorað tvö mörk? Ég renndi yfir á aðra útvarpsstöð og skildi ekkert sem sagt var í beinni útsendingu frá fótboltaleik nema orðin Malaví two zero! Í matvöruverslun var þjóðhátíð. Fólk söng og blístraði og svo fór undarlegur kliður um mannskapinn, búrsveinn kom dansandi fram og hrópaði og pokadýrin tóku gleðikipp: Þrjú núll! Kassadaman söng. Angóla, hvers vegna? Ein stór spurning varðandi svona mót er: Hvað með forgangsröð? Er fótbolti alltaf fyrstur? 60% íbúa Angóla hafa minna en tvo dollara á dag í tekjur en nú var varið milljörðum dollara í að halda mót í knattspyrnu. Fjórir risavellir byggðir og allt gert til að taka á móti fjölda gesta, samt tók 5-7 tíma að komast bæjarhluta á milli til að fara á völlinn. Hvað verður svo um þessi mannvirki? Ekki er hægt að breyta þeim í skóla eða sjúkrahús. Svo mikið er víst. En fótbolti er miklu meira en spurning um líf og dauða. Það þarf ekki mikið til að fylla litla fátæka þjóð eins og Malava óhemju stolti. Þrjú núll! Stærsti sigur í sögu landsins. Það eru 25 ár síðan Malaví komst á Afríkubikarkeppnina. Litla Malaví er neðst á listanum yfir afrek þeirra liða sem komust áfram í keppnina í Angóla. Um tíma leit út fyrir að skotárás á lið Togo og brotthvarf þeirra manna yrði til að taka allan vind úr keppninni, en fótboltamenn virðast hafa þann eiginleika að gleyma fljótt. Boltinn tók að rúlla og allt í einu var litla Malaví á hvers manns vörum! Heimamenn frá Angóla opnuðu mótið með mesta klúðri sem sést hefur, voru með 4-0 gegn Malí þegar 10 mínútur voru eftir og misstu stöðuna í 4-4! Hvernig í ósköpunum? Ja, ef leikurinn hefði verið mínútu lengur hefði Malí líklega skorað fimmta markið sagði þulurinn. Fótbolti: Sameiningartákn og draumur um betra líf
Fótbolti er stundum eina sameiningartákn þjóða og ættbálka innan ríkja Afríku. Sagt er að Nígeríumenn eigi ekkert sameiginlegt nema fótboltalandsliðið. Um alla álfuna er fótbolti tákn um sjálfstæði ríkis og drauma ungra manna um frægð og frama þegar fátt annað er í boði. Óprúttnir umboðsmenn skilja eftir sig sviðinn svörð í leit að næsta Essien eða Droghba. Ungir og knattleiknir strákar fá smá summu sem fer til mömmu og pabba þegar þeir skrá sig barnungir í æfingabúðir í Asíu af því að svona barnaþrælkun er bönnuð í Evrópu. Flestir komast ekki í neinn atvinnumannabolta en það má alltaf láta sig dreyma. Er kvennabolti í Afríku? Já, Rúanda á sterkt kvennalið og hér í Malaví spyrna þær líka. En augun eru á aljþóðlegu stjörnunum sem spila með stóru liðunum. Í morgunfréttum á mánudögum er alltaf sérstakur pistill um það hvernig Afríkumennirnir stóðu sig í stóru liðunum um helgina, þarna uppi í Evrópu hjá Chealsea, Man Un og Barcelona. Ekki jafn broslegt og gengi ,,Íslendingaliðanna" í þriðju deildum Norðurlanda. Það voru nýlendurherrarnir og trúboðar sem kenndu Afríkumönnum að spyrna knetti, og síðan hefur boltinn rúllað og gerir enn: Samanvafðar dulur, svipaðar plastpoka og þéttvafðar snæri; þannig verður til knöttur sem hægt er að skjóta í mark sem eru stofnar tveggja trjáa. Og láta sig dreyma. Stórstjörnur voru hálf lélegar Afríski boltinn er opinn og bráðfjörugur. Menn voru þrælspenntir þegar Gana og Fílabeinsströndin runnu saman, vinir og félagar úr Chelsea, Essian og Drogba hvor í sínu liði og hvernig myndi það fara? Ja, Drogba náði næstum að jarða Essien með tæklingu, og Essien ný staðinn upp úr meiðslum! Fílarnir komust i eitt núll með glæsilega útfærðu marki en hinar ungu og hugumstóru Svörtu stjörnur náðu sér á strik og þegar Fílarnir misstu mann útaf leit þetta ekki illa út, boltinn small í stöng og allt að verða vitlaust. Þetta var ,,stórveldaslagur" því miklar vonir eru bundnar við bæði lið sem nú þegar stefna á heimsbikarkeppnina í Suður Afríku í sumar. En Fílarnir tóku aukaspyrnu af 32 metra færi og boltinn skrúfaðist inn í skeytin óverjandi og svo bætti Drogba við skallamarki undir lokinn - einum færri! Svörtu stjörnurnar máttu lúta í gras svo notað sér vel þekkt orðalag. Pressan er rosaleg. Ofur Ernirnir frá Nígeríu þruftu að sanna sig gegn Íkornunum frá Benín. Svörtu hlébarðarnir frá Kamerún eru undir gríðarlegu álagi eftir slæma byrjun - töpuðu fyrir Gabon!- og vei þeim frá Alsír sem töpuðu fyrir Logunum frá Malaví! Afríka stóð á öndinni því hér í álfu þar sem einn milljarður manna býr og fleiri fátæklingar en í nokkurrri annarri heimsálfu er þetta sjóv sem enginn vill missa af. En stóru stjörnurnar frá ensku liðunum og þeim spánsku voru allt annað en augnayndi. Hvað segir þetta um HM í Suður Afríku? Ja, sáralítið nema besta lið Afríku verður ekki með. Ósigraðir á Afríkubikarmóti síðan 2006, nítján leiki í röð, búnir að vinna þrjú Afríkubikarmót í röð. Faróarnir sitja heima. Liðin frá Afríku þurfa að bæta sig til að eiga von í svo mikið sem undanúrslit á HM. Álfan hefur stóra drauma um að hreppa heimsbikarinn í sumar í Suður Afríku en fátt bendir til að svo fari. Bafana Bafana, lið heimamanna, hefur verið óhemju slakt að undanförnu og valdið verulegum áhyggjum því allir eru sammála um að gengi suður afríska liðsins skipti miklu fyrir mótið. Ungu stjörnurnar frá Gana þurfa á sínum bestu mönnum að halda en náðu ekki að koma liðinu saman með sannfærandi hætti þótt í úrslit kæmust. Nígeríumenn voru heillum horfnir, Kamerún og Fílabeinsströndin sýndu fádæma fína takta en duttu svo niður á milli. Draumurinn um svartan sigur á HM í júní er ansi langt undan. |
![]() |
Frelsissöngurinn |

Lucius Banda er þekktasti tónlistarmaður Malaví. Hér með Frelsissönginn stórbrotna og við sýnum hinar ýmsu ásjónur landsins með.

![]() |
Stóra jólabarn |

Það er myndarbolti sem þenur vogina á spítalanum sem Íslendingar byggðu við Apaflóa. Hjúkkurnar standa ánægðar hjá enda ekki alltaf sem svona stóra krakka rekur á fjöru ungbarnaeftirlitsins. En það hafa verið góðir tímar og mamma með brjóstið til reiðu eins og sjá má. Sjá myndband um verkefni Íslendinga í Malaví hér.

![]() |
Gullna stundin |

Ljósmyndarar kalla það gullnu stundina, þegar hin skæra Afríkusól er loksins að setjast og samspil ljóss og skugga verður efni í myndir. Þessi gíraffi virtist meðvitaður um þetta gullna hlutverk sitt þar sem hann stillti sér upp fyrir vélina.

Þá voru þessir bavíanr hinir rólegustu og létu sólarljósið teikna sig í graslendinu enda um nóg annað að hugsa en hvernig þeir tækju sig út á internetinu.

![]() |
Uppţvottur viđ vatniđ |

Búin að vaska upp og á heimleið með eldhúsáhöldin.

![]() |
Heimilisvinir |

Einhvern tíman var sungið á Íslandi: Rokkarnir eru þagnaðir. Hjá okkur er það froskarnir eru þagnaðir, loksin! Hvílík læti um fengitímann. En heimilisvinum fækkar ekki við það. Leðurblakan í stofunni var borin út án viðhafnar, en þessi náungi fékk að leika lausum hala á veröndinni þegar búið var að loka gluggum. Gæti reyndar verið góður á pönnuna!

![]() |
Inn í sólsetriđ |
*Fuglarnir baða sig í síðdegissólinni og ná sér í snarl á leirunum stórfljótsins sem rennur um Luwanda garðinn í Zambíu.

![]() |
Ein tönn |

Hann er frægur að endemum í Liwonde garðinum í Malaví, þessi eintennti fíll sem kallaður er ,,Vandmál". Hann á það til að kasta sér í sundlaugina við eina stóra gististaðinn í garðinum og lætur sér fátt fyrir brjósti brenna. En einhvern tíman kom hann sér í vanda sem leiddi til þess að önnur tönnin losnaði, hin er með þeim glæsilegri sem gerast.

![]() |
Konur og buxur |
Það þarf ekki húsnæði til að opna fataverslun. Næsta tré er nógu gott til að sýna fjölbreytt úrval af tískufatnaði - Karnabær hvað?

![]() |
Fíllinn etur |

Hádegisverður. Það þarf að hafa fyrir hlutunum ef maður er fíll. Fílar þurfa tugi kílóa af laufi og grasi daglega og eru ekki sérlega orkunýtnir. 44% af því sem þeir eta nýtast til að viðhalda krafti í búk sem vegur oft meira en tonn, meira en helmingur gengur niður af þeim án þess að meltast í frumstæðu meltingarkerfinu. Maginn er einn stór gámur. Það má því ekki dvelja lengi við án þess að matast.

![]() |
Sitja saman |

Alnæmissjúkir sitja saman - og standa saman. Þetta er stuðningshópur smitaðra í einu litlu þorpi í sveitinni í Malaví. Þau sem bera HIV veiruna koma saman, ræða málin, veita stuðning og segja að sér líði betur fyrir vikið. Rauði kross Malaví kemur þessum hópum á laggirnar og veitir þeim styrk og aðstoð til að bæta lífið. Þau ræða næringarmál, bestu leiðir til að styrkja ónæmiskerfið, og rækta grænmeti í garði skammt undan - til að hafa hollan og góðan mat.

![]() |
Hamingjusöm fjöskylda |

Litli stúfur ætlar sér að komast hátt! Flóðhestafjöskyldan er nánar tiltekið einn stór og frekur tarfur með allar kýrnar í kringum sig. Og afkvæmin. Þau halda saman og í vatninu líður þeim vel. Félagskerfi flóðhesta er flókið, en þeir ,,merkja" sér yfirráðasvæði með þvagi sínu í vatninu. Á landi dreifa þeir saur sínum með því að sveifla dindlinum hratt eins og spaða meðan þeir skíta, þannig verður öðrum ljóst hver ræður þar! Þeir fara á land á nóttunni og háma í sig gras. En vei þeim sem lendir á milli flóðhests á landi og vatnsins sem hann býr í. Hann ærist af ótta og klippir hvað sem er í sundur með ógnarmiklum kjafti sínum. Hleypur hæglega uppi mann á flótta. Flóðhestar eru mannskæðustu dýr Afríku á eftir moskítóflugunni sem ber malaríu.

![]() |
Uppţvottur |
Þessi myndarlega húsfrú tekur uppvaskið með sér niður í fjöru vatnsins til að skola af. Húsin í þorpinu hafa ekkert rennandi vatn. Það kemur úr brunnum með handdælum. Ef þeir eru þá til staðar. En þetta er fljótlegra. Ef vatnið kemur ekki til uppvasksins kemur uppvaskið til þess. Þróunarsamvinnustofnun vinnur nú að gerð brunna og borhola sem veita eiga 100.000 manns aðgang að hreinu vatni í innan við 500 metra fjarlægð frá heimili. Kostnaður? Á bilinu 1500-2000 kr. á mann sem verkefnið nær til.

![]() |
Múrsteinavertíđ |
Múrsteinavertíðin stendur nú sem hæst í Malaví. Leirinn er unnin úr jörðu, hann mótaður í heppilega byggingarsteina og svo hertur í eldi. Sem sjá má er hlaðin vegleg stæða og opin neðst á henni eru eldhólf. Væn eldiviðarstæða er komin við hlið múrsteinanna og nú er hægt að hefjast handa: fíra upp og innan tíðar verður hægt að byggja einbýlishús.

![]() |
Í ljósaskiptunum |
Á heimleið eftir langan dag. Malavískar konur bera þungar byrðar og einkum á höfðinu.

![]() |
Veftímarit - áskrift |

![]() |
Ţrjár á veginum |


![]() |
Ferđamenn í Afríku |

![]() |
Ţurrka vćngina! |

Smá hlé á regntímanum og tækifærið notað!

![]() |
Skreytt til hins ítrasta |

Fingurgull, eyrnalokkar og pinnar í eyrum, gull í framtönnum og svo þetta magnaða bros og augnaráð. Flottara verður það ekki.

![]() |
Fegurđ í auđninni |

Töfrastundin er hún kölluð, klukkustundin fyrir sólsetur. Þá á maður að finna afvikinn stað og dvelja einn með hugsunum sínum. Þessi kusu að vera tvö með draumalandinu.

![]() |
Sex kvenna menn |

Himbakarlar geta vel átt margar konur, allt upp í sex hef ég heyrt. Ég sagði þeim að íslenskir karlar mættu líka eiga sex konur - bara ekki allar í einu. Þeim fannst það ekki slæmt.

![]() |
Dýrđin dýrđin |

Erfðaprinsinn á sléttunni. Verðandi konungur dýranna. Algjörlega sáttur meðan mamma lúrir.

![]() |
Gírafar drekka |

Í kvöldsólinni nálgast þeir vatnsbólið ofurhægt og loksins eftir langa mæðu þora þeir að færa sundur framlappirnar og teygja sig í langþráða svölun. Þeir sjást ekki í myrkrinu en skugginn á roðagylltu vatninu kemur upp um þá þar sem þeir standa á haus.

![]() |
Taktu mynd! |

Auðvitað máttu taka mynd! Bestu kveðjur.

![]() |
Félagslyndur fugl |
Félagslyndi vefarinn er fugl sem býr í sambýli eins og þessu, allt upp í 200 fuglar saman.
Við sjáum stuttmynd um þetta fjölbýli fuglanna.

![]() |
Minjar um gamla tíma |

Þjóðverjar ,,áttu" Namibíu og reistu þetta hús í þjóðleið, á því stendur ártalið 1908. Um það bil sem Íslendingar fengu heimastjórn fengu Namibíumenn þýskan arkitektúr í bæjum og úti á mörkinni. Hér gistu lestir á leið frá ströndinni inn í land.

![]() |
Draugakastali? |
Eins og draugakastali í eyðimörkinni. En er 5* hótel fyrir þá sem koma vopnaðir fimmtíuþúsundkalli fyrir eina nótt með kvöldverði fyrir 2.

![]() |
Strútur á veginum |
Strúturinn setur svip á landslagið víða í Namibíu. Þessar matarmiklu skepnur geta orðið 2 metrar á hæð og hlaupa hvern þann mann uppi sem þeim er í nöp við, sem er ekki oft. Venjulega eru þetta meinleysisgrey sem forða sér rólega ef maður kemur nærri. Þeir gera sér ekki merkileg hreiður. Þetta er álíka merkilegt og kríuhreiður heima, bara heldur stærra. Hola eða dæld á stærð við borstofuborð að flatarmáli, sem þeir róta til og móta eftir sköpulaginu í liggjandi stöðu, engin strá, engin dúnn. Bara þægileg dæld í vegarkanti þar sem þeir verpa 15-20 eggjum. En vei þeim sem kemur nálægt þegar verja þarf ungana. Þessi hér að ofan var ekkert að flýta sér þegar okkur bar að. Bað okkur með látbragðinu að slappa af.





























